Schrikkeljaar 2020

Geplaatst door

Pater Martien Noordermeer omi –

Een dag erbij
Dit jaar is een schrikkeljaar. Dan wordt er één dag toegevoegd aan de 365 dagen die een jaar normaal telt. Schrikkelen is een Oudnederlands woord en betekent verspringen, toevoegen. Deze extra dag wordt toegevoegd om te voorkomen dat het kalenderjaar (van 1 januari tot en met 31 december) te veel gaat afwijken van het tropisch jaar. Een tropisch jaar is de tijd die de aarde nodig heeft om in haar baan om de zon van lengtepunt tot lengtepunt te draaien en dat is niet exact 365 dagen, maar 365 dagen, 5 uur, 48 minuten en 45 seconden. (A. Jaubert)
Om dit te compenseren krijgt ieder vierde jaar er één dag bij en wel aan het einde van februari, de maand die in de Romaanse kalender gold als de laatste maand van het jaar. Dit vindt zijn oorsprong in het Oude Testament; in het boek Exodus lezen we: …Yahwe richtte het woord tot Mozes en Aäron in Egypte en sprak: deze maand Nissan (=maart) moet gij beschouwen als de beginmaand, als de eerste maand van het jaar. Maak aan heel de gemeenschap van Israël het volgende bekend: Op de tiende van deze maand moet ieder gezin een lam uitkiezen. Het lam moet gaaf zijn… (Ex. 12/1 en v)

Kalenderjaar
En dan volgen de voorschriften van het Pesach, het Joodse paasmaal, dat voor de eerste keer in Egypte werd gevierd in de nacht van de uittocht (Exodus) op de 10e Nissan, die wij gedenken in de paaswake. De maand Nissan komt overeen met onze maand maart, de maand waarin, althans in vele Europese landen en ook Israël, de natuur weer tot volle bloei komt, nieuw leven weer verschijnt. Nadat de natuur als het ware dood bleek te zijn, omdat de bomen geen bladeren meer hadden, slechts dode takken; omdat er geen bloemen staan te bloeien – misschien in kassen – lijkt het wel alsof de natuur dood is.
Maart was dus in de Romaanse kalender de eerste maand van het jaar en dan komen de benamingen van september, oktober, november en december beter tot hun recht als zijnde de 7e, 8e, 9e, en 10e maand van het jaar. De schrikkeldag wordt dus toegevoegd aan de vroegere laatste dag van het kalenderjaar, 28 februari. In een schrikkeljaar hebben we dus 29 februari. Is het u niet opgevallen dat ook onze horoscoop – ‘Wat de sterren zeggen’ – altijd begint met het sterrenbeeld Ram, in de maand maart.

30 februari 4905
In 1582 kwam er een fundamentele verandering en heeft Paus Gregorius XIII de Romaanse kalender veranderd in de Gregoriaanse kalender en januari als eerste maand geplaatst. Dit gebeurde op advies van de geleerden uit die tijd, astrologen en wetenschappers. De paus genoot in die tijd nog veel aanzien en had een grote zeggingsmacht, niet alleen over geestelijke, maar ook over wereldse zaken.
Om de Romaanse kalender een beetje bij de wetenschappelijke tijd te brengen zijn er in 1582 zelfs 12 dagen in de maand oktober vervallen om het kalenderjaar weer een beetje in de maat te laten lopen met het tropisch jaar. Sinds die tijd noemen we die kalender de Gregoriaanse kalender.
Geleerden hebben uitgerekend dat in het jaar 4905 februari twee dagen extra krijgt nl. een 29e en een 30e februari. Dan zijn het kalenderjaar en het tropisch jaar weer helemaal in dezelfde pas. Dit bijzonder gebeuren, 30 februari 4905, zullen velen van ons waarschijnlijk niet meer meemaken.

OMHOOG Jaargang 64, editie 08, 1 maart 2020

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s