Recht door zee – Thema voor de week van gebed 2018

Geplaatst door

Door: Raad van Kerken in Nederland –

Gods rechterhand leidde het volk Israël recht door zee. Daarmee deed God het volk recht, dat jarenlang onderdrukt was door de Egyptenaren. In Exodus 15 lezen we een lied dat Mozes samen met de Israëlieten hierover zong. Het lied is het uitgangspunt voor het materiaal van de Week van Gebed voor de Eenheid 2018, dit jaar verzorgd door de gezamenlijke kerken uit de Caribbean.

Gods rechterhand
In het lied uit Exodus 15 wordt gezongen over hoe ontzagwekkend krachtig Gods rechterhand is. Het volk van Israël zag hoe Gods hand in actie kwam en hen recht door zee leidde. Het was Gods rechterhand die Israël bevrijdde uit slavernij. Geen mens hield voor mogelijk dat de zee zou splijten. Maar God maakte een krachtig statement, het was genoeg geweest. God schakelde de vijand uit.

Uw rechterhand, HEER, ontzagwekkend in kracht
Exodus 15 vers 6a, Nieuwe Bijbelvertaling [aangepast]

Het verhaal over de bevrijding van het volk van God, is zeer aansprekend voor de Caribische christenen. Tegenwoordig zien de Caribische christenen uit veel verschillende tradities de hand van God actief in het beëindigen van de slavernij. De reddende daad van God die vrijheid brengt, is een samenbindende ervaring. Daarom is het lied van Mozes en Mirjam (Exodus 15 vers 1–21) de meest voor de hand liggende keus voor het thema van de Week van Gebed 2018. Het is een lied van de overwinning op de onderdrukking. Het thema is opgenomen in het lied De rechterhand van God, geschreven in een workshop van de Caribische Raad van Kerken in augustus 1981. Het is het ‘lijflied’ van de oecumenische beweging in de regio en vertaald in verschillende talen. Zoals de Israëlieten hun lied hebben, zo hebben de mensen op de Caribbean hun lied van overwinning en vrijheid. Het is een lied dat hen met elkaar verbindt.

Bedreigingen en uitdagingen
Tegenwoordig zijn er nieuwe bedreigingen die mensen in slavernij brengen en wordt de menselijke waardigheid, geschapen naar het beeld en de gelijkenis van God, opnieuw in gevaar gebracht. Hoewel de menselijke waardigheid onontvreemdbaar is, wordt het dikwijls verduisterd door persoonlijke en sociale misstappen. In onze gevallen wereld ontbreekt het te vaak aan rechtvaardigheid en inlevingsvermogen in onze sociale contacten. Armoede, geweld, onrechtvaardigheid, drugsverslaving en pornografie en de pijn, het verdriet en de angst die daaruit volgt, zorgt ervoor dat de menselijke waardigheid in het geding komt.

Veel van de huidige uitdagingen zijn de erfenis van het koloniale verleden en de slavenhandel. Het gewonde collectieve bewustzijn komt tegenwoordig tot uiting in sociale problemen die te maken hebben met een laag zelfbeeld, met huiselijk geweld en verscheurde familierelaties. Hoewel het een erfenis uit het verleden is, wordt dit verergerd door de huidige werkelijkheid die velen karakteriseren als neokolonialisme. Onder de bestaande omstandigheden is het voor velen in dit gebied bijna onmogelijk zichzelf aan armoede en schulden te onttrekken. Sterker nog, op veel plaatsen is er een overgebleven, gelegitimeerd systeem dat discriminatie in stand houdt.

De rechterhand van God die het volk Israël uit de slavernij haalde, gaf telkens hoop en moed aan de Israëlieten. Zo geeft het ook nog steeds hoop aan de christenen van de Caribbean: ze zijn geen slachtoffer van de omstandigheden. Als getuigen van deze gezamenlijke hoop werken de kerken samen om aan alle mensen uit het gebied hulp te verlenen, maar vooral aan de meest kwetsbare en genegeerde mensen. Het lied zegt het zo: ‘de rechterhand van God plant in ons land zaden van vrijheid, hoop en liefde.’

Het Caribische gebied
De Caribbean dragen de naam van één van de inheemse bevolkingsgroepen – het Kalinyavolk, dat vroeger Caraïben werd genoemd. De werkelijkheid in de huidige Caribbean is complex. Het uitgestrekte gebied omvat zowel eilanden als grondgebied op het vaste land. Het bevat een rijke diversiteit aan bevolkingsgroepen, talen en godsdienstige tradities. De politieke werkelijkheid is eveneens complex door de verscheidenheid aan bestuursvormen die een gevolg zijn van de diverse koloniale overheersingen (Engels, Nederlands, Frans en Amerikaans).

Het koloniale verleden met zijn onmenselijke uitbuiting heeft diepe sporen nagelaten in de huidige Caribbean. De kolonisten gebruikten beestachtige methodes door mensen te verhandelden en te dwingen tot werk uit puur winstbejag. Deze praktijken zorgden er voor dat de inheemse bevolking in slavernij terecht kwam, gedecimeerd werd en in sommige gevallen werd uitgeroeid.

Daarna werden mensen uit Afrika geïmporteerd en tot slaaf gemaakt en werden mensen uit India en China ‘gecontracteerd’. Iedere keer weer poogde het koloniale systeem de onderworpen mensen hun onvervreemdbare rechten te ontnemen: hun identiteit, hun menselijke waardigheid, hun vrijheid en hun recht op zelfbeschikking. Het tot slaaf maken van Afrikaanse mensen hield niet eenvoudigweg het vervoeren van werkkrachten van de ene naar de andere plaats in, maar het maakte de mens tot koopwaar , het bezit van een ander , wat een belediging is van de door God gegeven menselijke waardigheid. Door de acceptatie van de tot slaaf gemaakte mens als bezit, ontstonden er praktijken die de verdere ontmenselijking van de Afrikaner bevorderden. Daarbij inbegrepen was de ontkenning van het recht op de eigen cultuur en godsdienst en de ontkenning van het recht om te trouwen en het hebben van een eigen gezin.

Jammergenoeg was de christelijke zending in dit gebied nauw verbonden met deze onmenselijke praktijken, enkele uitzonderingen daargelaten. Zij praatten het systeem goed en versterkten het gedurende vijfhonderd jaar kolonialisme en slavernij. Degenen die de Bijbel naar deze streken brachten, gebruikten de Schrift ook om de onderdrukking van een geknecht volk te onderbouwen. In handen van degenen die in slavernij gebracht waren, werd de Bijbel echter een bron van inspiratie, een zeker weten dat God aan hun kant stond en dat God hen zou leiden naar de vrijheid.

OMHOOG Jaargang 62, editie 02, 14 januari 2018

A2-Recht door zee-02-1401

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s