Leefbaar Suriname: lenen

Lenen: het is van mij, tot de eigenaar het vergeet.

Twee lachende vrouwen omarmen elkaar in een bibliotheek met Surinaamse boeken
Geef je vriend of vriendin een omhelzing als je iets uitleent.

Het woord ‘lenen’ heeft twee tegengestelde betekenissen, en uit de context mag je zelf opmaken wie de dupe is. ‘Ik leen een boek van de bibliotheek’ betekent dat ik het boek tijdelijk krijg en dus moet ik het terugbrengen. ‘Ik leen jou mijn boek’ betekent dat ik het boek tijdelijk aan jou geef en dus jij moet het terugbrengen. In theorie, tenminste.

Mijn vriend kneep zijn ogen tot spleetjes van verbittering en spuwde vol venijn de woorden ‘Ik wil mijn boek terug’ uit. Ik was me van geen kwaad bewust, maar zijn woede is begrijpelijk: in Suriname lezen we het woordje ‘lenen’ nu eenmaal anders. Bij ons betekent het meestal: ‘Het is van mij, tot de eigenaar het vergeet.’

Een bekende politicus, die het niet zo fair speelde, verklaarde ooit dat wij oude leningen niet terugbetalen. Zijn stelling werd een echo op ieders lippen: niet terugbetalen, schulden laten verouderen en oude schulden niet betalen. Bij herhaling klonk het minder als beleid en meer als een mantra. We leefden boven onze stand en sparen was uit ons vocabulaire verdwenen. De regering nam lening op lening om de rente van de vorige lening te betalen en liet daarna de drukpers draaien, zodat iedereen miljonair werd, maar niemand met een kruiwagen vol geld een fiets kon kopen. Toch koos het volk steeds dezelfde leiders; blijkbaar vinden wij trouw belangrijker dan een sluitende begroting. Dat is in een notendop de economische theorie waarom arme landen armer worden.

Mijn goede vriendin Mavis gaf iedereen een passende bijnaam. Zo zei ze op een dag: ‘Leendert is weer op reis, om te lenen.’ Iedereen schoot in de lach. Ik snapte er niets van en merkte, scherp als altijd, op dat onze president toch Albert heet.

Mijn Rasta vriend gaf me ooit het beste advies: als je je beste vriend geld leent, geef hem dan een stevige omhelzing, want dat is hoogstwaarschijnlijk de laatste keer dat je hem ziet. Dat wantrouwen zit diep, en daarom begrijp ik het venijn van mijn vriend. Hij wil alleen maar zijn boek terug. Voor de zekerheid heb ik hem maar alvast stevig omhelsd.

Soms stik ik bijna als ik de regering hoor beweren dat we, met de olie-inkomsten in het vooruitzicht, gerust leningen kunnen aangaan die we zéker zullen terugbetalen. Voor het gemak vergeet men dat er al een regeling ligt om eerst de rente op de vorige leningen later af te lossen, waarna ook de lening zelf nog aan de beurt komt. We verkopen de olie al voordat de put is geboord en noemen dat vooruitziend beleid. Dat is in een notendop waarom rijke landen steeds rijker worden: wij begrijpen het woordje ‘lenen’ niet en schrikken pas wanneer er vol venijn sancties worden opgelegd.

Suriname wordt leefbaarder als we het eenvoudige woordje ‘lenen’ eindelijk begrijpen. Anders verkwanselen we onze toekomstige oliedollars en, nog erger, onze vriendschappen. Mijn advies is dus: breng uw boeken terug, liefst voordat de vriendschap wordt opgezegd.



Categorieën:geloof en leven

Geef een reactie