Commentaar op de Lezingen van de 3e Zondag van de Advent (Jaar B) door pater Esteban Kross

Achtergrond van de eerste lezing (Jesaja 61: 1-2a, 10-11)
De tekst die we in de eerste lezing beluisteren, heeft een sterk messiaans karakter. Het spreekt over een dienaar van God die gezalfd is zoals de koningen in Jeruzalem waren, maar wiens taak veel meer is zoals die van de profeten. Zo kondigt Jesaja de Messias aan die Gods rechtvaardigheid, Zijn liefde en zorg voor de armen en Zijn bevrijdende verlossing zal uitdragen. De Messias zal Gods instrument zijn om de schepping te hernieuwen en voltooien.

Eerste lezing: Jesaja 61: 1-2a, 10-11
De Geest van de Heer God rust op Mij; Hij heeft Mij gezalfd om aan de armen de blijde boodschap te brengen. Hij heeft Mij gezonden om te genezen allen wier hart gebroken is, om de gevangenen vrijlating te melden, aan wie opgesloten zijn vrijheid; om aan te kondigen het genadejaar van de Heer. Ik wil jubelen en juichen in de Heer, mijn ziel wil zich verheugen in mijn God, want Hij heeft Mij bekleed met het kleed des heils en Mij de mantel der gerechtigheid omgehangen, als een bruidegom die zich het hoofd feestelijk omhult of als een bruid die zich met haar sieraden tooit. Want zoals de aarde haar vruchten voortbrengt en zoals een tuin het zaad laat rijpen, zo laat de Heer de gerechtigheid ontluiken en zijn glorie voor het oog der volken.

Tussenzang: Lucas 1: 46-48, 49-50, 53-54.
Refrein: HOOG VERHEFT NU MIJN ZIEL DE HEER!

  1. Hoog verheft nu mijn ziel de Heer,
    verrukt is mijn geest om God, mijn Verlosser.
    Zijn keus viel op Zijn eenvoudige Dienstmaagd:
    Van nu af prijst ieder geslacht Mij zalig.
  2. Wonderbaar is het wat Hij Mij deed,
    de Machtige, groot is Zijn Naam!
    Barmhartig is Hij tot in lengte van dagen
    voor ieder die Hem erkent.
  3. Behoeftigen schenkt hij overvloed,
    maar rijken gaan heen met lege handen.
    Hij trekt zich Zijn dienaar Israël aan,
    Zijn milde erbarming indachtig.

Achtergrond van de tweede lezing: (1 Tessalonicenzen: 5: 16-24)
De apostel Paulus bidt aan het einde van zijn eerste brief aan de christengemeente van Tessalonica voor deze mensen die hij zo goed kent. Hij verwijst naar de wederkomst van Christus als de eeuwige ontmoeting met Hem die ons verlost heeft en over ons waakt. Daarom roept hij de Tessalonicenzen op tot dankbaarheid, tot gebed en een oprecht rechtschapen leven.


Tweede lezing: 1 Tessalonicenzen: 5: 16-24
Broeders en zusters, weest altijd blij. Bidt zonder ophouden. Dankt God voor alles. Dit is het wat God van u verlangt in Christus Jezus. Blust de Geest niet uit: kleineert de profetische gaven niet, keurt alles, behoudt het goede. Houdt u verre van alle soort van kwaad. De God van de vrede, Hij moge u heiligen, geheel en al. Heel uw wezen: geest, ziel en lichaam moge ongerept bewaard zijn bij de komst van onze Heer Jezus Christus. Die u roept is getrouw: Hij zal zijn woord gestand doen.

Achtergrond van de evangelielezing: (Johannes: 1: 6-8,19-28)
Johannes de Doper was geroepen om te getuigen over Jezus, opdat allen tot geloof zouden komen. Hij getuigt met grote bescheidenheid. Niet hij is de langverwachte Messias, hij wilt ook niet gezien worden als de Messias, omdat Johannes met deemoed zich slechts ziet als een profetische stem die roept in de woestijn van een onverschillige wereld. Hij zal de Messias aanwijzen en oproepen Hem te volgen.

Evangelie: Johannes: 1: 6-8,19-28
Er trad een mens op, een gezondene van God; zijn naam was Johannes. Deze kwam tot getuigenis, om te getuigen van het Licht opdat allen door hem tot geloof zouden komen. Niet hij was het Licht maar hij moest getuigen van het Licht. Dit dan is het getuigenis van Johannes, toen de Joden uit Jeruzalem priesters en levieten naar hem toezonden om hem te vragen: “Wie zijt gij?” Daarop verklaarde hij zonder enig voorbehoud en met grote stelligheid: “Ik ben de Messias niet.” Zij vroegen hem: “Wat dan? Zijt gij Elia?” Hij zei: “Dat ben ik niet.” “Zijt gij de profeet?,’ Hij antwoordde: “Neen.” Toen zeiden zij hem: “Wie zijt gij dan? “Wij moeten toch een antwoord geven aan degenen die ons gestuurd hebben. “Wat zegt gij over uzelf?” Hij sprak: “Ik ben, zoals de profeet Jesaja het uitdrukt, de stem van iemand die roept in de woestijn: Maakt de weg recht voor de Heer!” De afgezanten waren uit de kring van de Farizeeën. Zij vroegen hem: “Wat doopt gij dan als gij de Messias niet zijt, noch Elia, noch de profeet?” Johannes antwoordde hun: “Ik doop met water maar onder u staat Hij die gij niet kent, Hij die na mij komt, ik ben niet waardig de riem van zijn sandalen los te maken.” Dit gebeurde te Betanie, aan de overkant van de Jordaan waar Johannes aan het dopen was.

Overweging:
Deze derde zondag van de advent heeft al vele eeuwen lang de naam zondag “Gaudete”. Die Latijnse naam is het begin van de tekst uit 1 Tessalonicenzen die we in de tweede lezing horen en die eventueel ook als een antifoon bij de opening van de liturgie van vandaag kan worden gezongen: “Weest altijd blij. Bidt zonder ophouden. Dankt God voor alles.”.

Dit zet gelijk de toon die de Kerk al eeuwen kiest voor de derde adventszondag, namelijk het oproepen tot vreugde, dankbaarheid en gebed. Vreugde, dankbaarheid en gebed geven diepgang aan het christelijk leven. We worden er zo aan herinnerd dat de verborgen aanwezigheid van de Heer ons als gelovige mensen een breder perspectief geeft dat door zal werken in alle aspecten van ons leven. De verborgen aanwezigheid van Christus leert ons ook in moeilijke tegenslagen uit te zien naar betere tijden omdat de Heer ons niet zal vergeten. Zijn verborgen aanwezigheid in momenten van gebed en de sacramenten geeft ons een houvast in dit bestaan.

Maar omdat het zo gemakkelijk kan gebeuren dat wij door alle drukte en zorgen van het dagelijks leven ongemerkt wegdrijven van de dingen van God, plaatst de Kerk in het evangelie nogmaals, net als de vorige zondag, de krachtige, kritische persoon van Johannes de Doper voor ons. Dit is geen tegenstelling met het thema van vreugde en dankbaarheid. Integendeel, Johannes de Doper helpt ons om de diepere vreugde en dankbaarheid in ons leven te leren vinden. Want vaak hebben wij onze prioriteiten niet juist en geven wij heel veel aandacht en energie aan oppervlakkige zaken en verwaarlozen we de veel belangrijkere, meer innerlijke en diepgaande zaken. Onze verkeerde prioriteiten, onze oppevlakkigheid, maar ook de gevolgen van onze onhebbelijkheden en tekortkomingen doen ons afdrijven van die innerlijke rust en diepe geestelijke blijdschap waar wij allen behoefte aan hebben.

De kritische prediking van Johannes de Doper herinnert ons eraan dat elke mens geregeld aan zelf-reflectie moet doen om innerlijk te groeien. Zelf-reflectie is nodig om te voorkomen dat we steeds maar geen goed zicht krijgen op de eigen tekorten en onprettige manier van omgaan met anderen, of je onverantwoorde manier van omgaan met je boosheid of met verschil van mening met anderen. Het is zo menselijk om steeds bij anderen de schuld te zoeken van wat er rond je verkeerd gaat of voor de conflicten of spanningen waarbij je betrokken raakt. Zonder voldoende self-reflectie zullen wij vaak anderen op een manier behandelen, waarop wij zelf niet behandeld willen worden.

Daarom is de zelf-reflectie waartoe Johannes de Doper ons oproept zo belangrijk. Zelf-reflectie leidt tot groei, en daardoor tot fijnere relaties, tot diepere harmonie en balans in onze persoon, en daardoor tot die vreugde en redenen tot dankbaarheid waar deze zondag Gaudete ons toe aanspoort.

Deze zondag leest de Kerk niet uit het evangelie van Marcus, maar leest wat het evangelie van Johannes ons vertelt over Johannes de Doper. Een belangrijk punt van de prediking van Johannes de Doper dat het Johannesevangelie heeft vastgelegd en dat we niet in de andere drie evangelies vinden, is zijn opmerking: “Ik doop met water maar midden onder u staat Hij die gij niet kent”. Johannes zegt dus dat de Verlosser reeds midden onder ons is, vaak zonder dat we ons van Zijn aanwezigheid bewust zijn. Dat gold niet alleen voor de mensen die toen in grote getale bij Johannes de Doper waren. De aanwezigheid van de Verlosser en de wijze waarop de Heer wel of niet werkt, kan voor ons allen geregeld moeilijk zijn om te begrijpen. Het geloof in de Verlosser waartoe Johannes oproept, is daardoor lang niet altijd eenvoudig. Hij zelf heeft hiermee ook geworsteld. Toen Johannes de Doper in de gevangenis was omwille van zijn kritiek op de levensstijl van koning Herodes Filippus, heeft hij zich op gegeven moment in de gevangenis afgevraagd waarom Jezus niet handelde zoals Johannes had verwacht van Jezus. Johannes, net als wij en net als iedere gelovige, had zijn eigen verwachtingen ten aanzien van Jezus. Maar Gods wegen zijn soms zo anders dan onze verwachtingen, dat wij soms voelen dat wij zijn gaan twijfelen, of dat ons vroegere enthousiasme voor de dingen van God is weggezakt, of dat wij merken dat het gebed meer op de achtergrond van ons leven is geraakt.

“Midden onder u staat Hij die gij niet kent”. Advent is een tijd van verwachting en uitzien naar kerstmis. De Kerk herinnert ons eraan dat kerst niet alleen het gedenken is van de geboorte van Christus, eens tweeduizend jaar geleden, maar vooral het vieren van Zijn komst in ons leven, in onze hoop, de komst van Hem die weliswaar geregeld verborgen is voor onze ogen, maar wel degelijk over ons waakt. De dankbaarheid en het gebed maken ons daar steeds meer van bewust. Door God steeds in het gebed te danken, worden we sterker in ons geloof en geduldiger en zachtmoediger in ons omgaan met de medemens. Laten we daarom in deze laatste helft van de advent extra aandacht schenken aan die woorden van Paulus die het thema vormen van deze zondag: “Weest altijd blij. Bidt zonder ophouden. Dankt God voor alles.”.



Categorieën:geloof en leven

Tags: ,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: