IV Synodale Vergadering “Fratelli Tutti”: Noord en Zuid zoeken paden van gerechtigheid, broederschap en hoop

Kardinaal Leonardo Steiner, voorzitter van de Kerkelijke Conferentie van de Amazone (CEAMA), benadrukte de noodzaak om integrale ecologie te omarmen als een essentiële dimensie van de synodale reis en om te luisteren naar de volkeren die de Amazonegebieden bewonen.

Het persbureau van de Heilige Stoel organiseerde vrijdag een persconferentie om de vierde synodale bijeenkomst “Fratelli Tutti: North-South Socio-Environmental Dialogue” te presenteren, die van 10 tot 12 september in Rome zal plaatsvinden. Het evenement dient als een forum voor vertegenwoordigers van de kerk, vakbonden, internationale organisaties en verschillende belanghebbenden die zich inzetten voor het opbouwen van meer rechtvaardige, broederlijke en duurzame samenlevingen.

De bijeenkomst wordt georganiseerd door de Pauselijke Commissie voor Latijns-Amerika, in samenwerking met de Latijns-Amerikaanse en Caribische Bisschoppenraad (CELAM) en de Verenigde Statenconferentie van Katholieke Bisschoppen (USCCB), en heeft tot doel een dialoogproces te verdiepen dat zes jaar geleden begon, gericht op het genereren van synergieën en reacties op de sociale en milieucrises die de mensheid treffen.

Deelnemers aan de persconferentie waren onder meer kardinaal Jaime Spengler, voorzitter van CELAM; Liz Schuler, voorzitter van de AFL-CIO; Monseigneur Daniel Flores, vice-president van de USCCB; Kardinaal Leonardo Steiner, president van CEAMA; Gerardo Martínez, lid van het bestuursorgaan van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO), die werknemers vertegenwoordigt; en Monseigneur Reginald Andrietta, coördinator van CELAM’s Organized Labor Network.

Een dialoog die de realiteit probeert te transformeren

Kardinaal Jaime Spengler opende de procedure door de waarde van het synodale pad te benadrukken als een methodologie en een geest die in staat is om participatieve processen te bevorderen, uitgevoerd in gemeenschap en gericht op de missie van de kerk.

Hij benadrukte dat het, gezien de complexiteit van de uitdagingen van vandaag, het noodzakelijk is om de beste krachten van het Noorden en het Zuiden te verenigen, naar elkaar te luisteren en de dromen te ontdekken die kunnen leiden tot een waardig leven voor alle mensen. In dit verband benadrukte hij het belang van het samenbrengen van diverse stemmen en wil om consensus en overeenkomsten op te bouwen die ons in staat stellen verantwoordelijk te handelen in het licht van de sociaal-milieucrisis.

Van haar kant benadrukte Liz Schuler, voorzitter van de AFL-CIO, de sociale dialoog en de rol van werknemers bij het opbouwen van het algemeen welzijn. Ze wees op de noodzaak om de valse dichotomie tussen het creëren van banen en de zorg voor ons gemeenschappelijk huis te overwinnen, en presenteerde voorbeelden van samenwerking tussen arbeidsorganisaties en bedrijven met betrekking tot de energietransitie en de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie.

Schuler waarschuwde ook voor de uitdagingen die kunstmatige intelligentie voor de wereld van werk met zich meebrengt en pleitte ervoor dat werknemers een stem zouden hebben in beslissingen over de technologieën die hun werkomstandigheden transformeren.

In dezelfde lijn benadrukte monseigneur Daniel Flores, vice-president van de USCCB, de waarde van het creëren van ruimtes waar mensen en gemeenschappen met verschillende perspectieven elkaar kunnen ontmoeten, naar elkaar kunnen luisteren en gedeelde oplossingen kunnen zoeken.

Flores benadrukte in het bijzonder de noodzaak om een stem te geven aan degenen die geen macht hebben, door ruimtes voor participatie en respect te bevorderen die bijdragen aan een meer rechtvaardige sociale orde. Voor de kerk, zo bevestigde hij, is dialoog een pad om conflicten te overwinnen en eenheid op te bouwen te midden van de diversiteit die in Amerika bestaat.

Kardinaal Steiner: “We kunnen de mensen die in de regenwouden leven niet vergeten”

Een van de hoogtepunten van de persconferentie waren de opmerkingen van kardinaal Leonardo Steiner, OFM, voorzitter van de Ecclesiale Conferentie van de Amazone (CEAMA), die de sociaal-milieudialoog kaderde vanuit het perspectief van integrale ecologie, menselijke waardigheid en het leven van de Amazonevolkeren.

Steiner herinnerde eraan dat de synodale reis noodzakelijkerwijs het opnemen van integrale ecologie inhoudt en het serieus nemen van de realiteit van de volkeren die het Amazonegebied bewonen, inclusief inheemse volkeren en Quilombola-gemeenschappen, erfgenamen van een geschiedenis die wordt gekenmerkt door slavernij en verzet.

In zijn opmerkingen koppelde hij dit proces aan het pad dat paus Franciscus via Laudato Si’ en Fratelli Tutti had geopend – documenten die, zo bevestigde hij, een horizon hebben geopend die de kerk en de samenleving serieus moeten nemen.

“Een synodaal pad betekent ook serieus nemen wat paus Franciscus begon met Laudato Si’ – integrale ecologie – en vervolgens, met Fratelli Tutti, een nieuwe horizon heeft geopend die we niet kunnen vergeten, maar serieus moeten nemen.”

Voor de president van CEAMA moet dit perspectief niet alleen het leven van de kerk verlichten, maar ook haar evangelisatiemissie en haar toewijding aan de samenleving.

Steiner nam ook een van de grote hedendaagse uitdagingen in de discussie op: kunstmatige intelligentie en de relatie met de menselijke waardigheid ervan. In deze context stelde hij voor om ons perspectief te verbreden en een verband te leggen tussen menselijke waardigheid en de waardigheid van de natuur.

“De waardigheid van de persoon kan ook worden verbonden met de waardigheid van de natuur”, merkte hij op, op basis van de visie van St. Franciscus van Assisi, die alle wezens als broers en zussen erkende.

Vanuit dit perspectief benadrukte de kardinaal twee woorden die hij fundamenteel acht voor het begrijpen van onze relatie met ons Common Home: zorg en cultivatie. Het is niet alleen een kwestie van productie, legde hij uit, maar van zorg voor het algemeen welzijn en erkennen dat de natuur niet kan worden gereduceerd tot een object van uitbuiting.

Kardinaal Steiner vestigde in het bijzonder de aandacht op de noodzaak om te luisteren naar en de mensen die in de regenwouden leven serieus te nemen, hun manier van leven, hun kennis en hun diepe band met het land te erkennen.

Zijn opmerkingen benadrukten dus een overtuiging die centraal staat in de missie van CEAMA: het is niet mogelijk om te spreken van integrale ecologie zonder te luisteren naar de Amazone-volkeren of hun waardigheid, hun territorium en hun manier van leven te verdedigen.

Fatsoenlijk werk en een rechtvaardige technologische transitie

De conferentie ging ook in op uitdagingen met betrekking tot de wereld van werk en technologische transformaties.

Gerardo Martínez, een werknemersvertegenwoordiger in het bestuur van de IAO, benadrukte de deelname van multilaterale agentschappen en organisaties uit verschillende sectoren aan het dialoogproces. Hij benadrukte het belang van subsidiariteit en het versterken van de sociale dialoog als instrument om ongelijkheden op het continent aan te pakken.

Verwijzend naar kunstmatige intelligentie en innovatieprocessen vatte hij het standpunt van de arbeidersbeweging samen in drie principes: “verzet je niet tegen innovatie, accepteer geen uitsluiting en onderhandel over de overgang”.

Martínez pleitte voor de deelname van werknemers aan beslissingen over de acceptatie van nieuwe technologieën en waarschuwde dat een algoritme niet alleen kan beslissen over werkgelegenheid, lonen of arbeidsrechten.

De uitdaging, betoogde hij, is niet om technologie tegenover werk te stellen, maar om een relatie op te bouwen tussen technologie, fatsoenlijk werk, productiviteit, distributie, ontwikkeling en sociale rechtvaardigheid.

Ten slotte benadrukte monseigneur Reginald Andrietta, coördinator van CELAM’s Organized Trade Union Network, het inclusieve karakter van het proces, dat tot doel heeft bruggen te bouwen tussen Latijns-Amerika, het Caribisch gebied en Noord-Amerika.

Hij herinnerde zich de visie van paus Franciscus op Latijns-Amerikaanse integratie en merkte op dat deze bijeenkomsten concrete stappen vertegenwoordigen in de richting van een grotere eenheid onder de volkeren van Amerika.

Andrietta riep ook op tot het overwinnen van de cultuur van onverschilligheid, individualisme en een uitsluitend technocratisch perspectief, om op weg te gaan naar een humanisme geïnspireerd door christelijke ethiek en de cultuur van ontmoeting.

Bruggen bouwen om voor het leven en ons gemeenschappelijke huis te zorgen

De verschillende presentaties kwamen samen op een fundamenteel idee: de grote sociale, ecologische, arbeids- en technologische uitdagingen van onze tijd kunnen niet afzonderlijk worden opgelost.

De vierde synodale bijeenkomst over “Fratelli Tutti” is juist gericht op het creëren van ruimtes voor luisteren en dialoog die in staat zijn om verschillende perspectieven samen te brengen, grenzen te overstijgen en gedeelde reacties te genereren.

Voor CEAMA bevestigt de deelname van kardinaal Leonardo Steiner het belang van het plaatsen van de stemmen van de Amazone-volkeren, de verdediging van hun gebieden en de waardigheid van alle levensvormen centraal in de sociaal-milieudialoog.

Vanuit de Amazone is de oproep om te begrijpen dat de zorg voor ons gemeenschappelijke huis ook betekent zorgen voor degenen die het bewonen, hun kennis en culturen erkennen, hun rechten verdedigen en – samen met hen – paden van gerechtigheid, broederschap en hoop bouwen.

De dialoog tussen het Noorden en het Zuiden kan in die zin niet worden beperkt tot de uitwisseling van ideeën. Het is geroepen om een pad van luisteren, onderscheidingsvermogen en gezamenlijke actie te worden, in staat om te reageren op de diepe crises van onze tijd en om horizonten te openen voor een mensheid die zich verzoent met de natuur en met zichzelf.

Foto: Óscar Elizalde – CELAM Communicatiecentrum

Categorieën:geloof en leven