Homilie voor Goede Vrijdag – Bisschop van Paramaribo

Deze homilie is bedoeld als pastorale reflectie voor Goede Vrijdag, uitgesproken door de bisschop van Paramaribo. Het nodigt ons uit tot zelfonderzoek, tot bekering van het hart, en tot het doorbreken van de cyclus van roddel en kwaadsprekerij. Laten wij, geïnspireerd door het kruis van Christus, kiezen voor woorden die opbouwen, verbinden en genezen.

Roddelen: Het alledaagse kwaad

Dierbare broeders en zusters,

Vandaag staan wij stil bij het lijden en sterven van onze Heer Jezus Christus. Op deze dag worden wij uitgenodigd om het kruis en het lijden onder ogen te zien, vooral het lijden dat wij zelf veroorzaken. Wij kunnen het kruis van de wereld verzachten door onze tong te beheersen.

Jezus zelf werd slachtoffer van roddel, van laster, van woorden die zijn leven en zijn missie probeerden te ondermijnen. Op Goede Vrijdag zien wij hoe woorden kunnen doden, hoe onwaarheden kunnen leiden tot het kruis. Woorden hebben macht – ze kunnen opbouwen, maar ook vernietigen.  Ik laat mij inspireren door Matthew Kelly die in zijn boek: The Forgotten Way, (De Vergeten Weg) ons helpt om onze tong te beheersen als de weg naar naar ons innnerlijk. Hij zegt het volgende over roddelen:

“Als wij echt willen begrijpen waarom de wereld zo’n puinhoop is, moeten wij onze eigen rol daarin onderzoeken. De ongemakkelijke realiteit is dat wij allemaal deelnemen aan kwaad. Kwaad wordt omschreven als diep immoreel. Hebben wij ooit iets gedaan dat het leven van onszelf of van anderen negatief heeft beïnvloed? Dat is diep immoreel.

De meesten van ons nemen dagelijks deel aan kwaad zonder dat wij het doorhebben. Het meest voorkomende en verraderlijke voorbeeld is roddelen. Dit is misschien wel het alledaagse kwaad dat het meest genormaliseerd is. Wij zijn ons niet meer bewust van hoe diep roddelen iedereen die erbij betrokken is, negatief beïnvloedt. Het is zo makkelijk om iemands reputatie te vernietigen met roddel.

Wij hebben allemaal deelgenomen aan dit alledaagse kwaad. De kracht van roddel is ongekend. Het kan nooit worden teruggedraaid. Het is wreed, verdeeld en vernederend. Het verandert voorgoed hoe mensen naar iemand kijken. Het berooft het slachtoffer van waardigheid en kansen. Het is onmogelijk om de pijn te berekenen die wij anderen hebben aangedaan, of de kansen die zij zijn misgelopen door onze roddel. Wij zijn ook de lafaards geweest die zwijgend luisterden terwijl anderen iemands karakter vernietigden.

Maar wij hebben ook aan de andere kant van deze onrechtvaardigheid gestaan. Wij hebben geleden onder roddelaars. Wij zijn honderden keren ‘vermoord’ door roddel. Daarom heb ik roddel gekozen als voorbeeld van alledaags kwaad, want ik ken niemand die niet zowel dader als slachtoffer is geweest. Wij hebben allemaal beide kanten van dit kwaad meegemaakt.

Roddelen kan iemands reputatie vernietigen, de richting van hun leven voorgoed beïnvloeden en hun zelfvertrouwen breken. Het kan leiden tot angst, depressie, verslaving, suïcidale gedachten en zoveel andere gevolgen die niet te voorzien zijn. De onbedoelde gevolgen kunnen klein zijn, maar ook groot. Roddelen kan letterlijk iemands leven ruïneren.

Doe nooit iets waardoor je walgt van jezelf.

Laten wij nu kijken naar de schade die roddelen onszelf toebrengt. Roddelen verhardt ons hart. Je moet je hart verharden tegenover een persoon om over hem of haar te kunnen roddelen. Maar als wij ons hart verharden tegenover één persoon, verharden wij ons hart tegenover alle mensen, inclusief onszelf. Roddelen zorgt er dus voor dat wij onverschillig worden voor het lijden van anderen. Dit is slechts één manier waarop het ons ontmenselijkt.

Roddelen tast ons eigen zelfbeeld aan. Het wijzen op de fouten en imperfecties van anderen vestigt ook de aandacht op onze eigen fouten en imperfecties. Hoe voel je je als je roddelt? Waarschijnlijk voel je je op dat moment vies van jezelf. Denk je meer of minder van jezelf na het roddelen? Hoe denk je dat het iemand met wie je roddelt over jou laat denken? Als je iets doet waardoor je minder van jezelf denkt, is het dan niet onvermijdelijk dat anderen ook minder van je denken?

Roddelen is een vernietiger van relaties. Het kweekt wantrouwen en bitterheid. Mensen houden niet van mensen die roddelen, en ze vertrouwen ze niet. Roddelen bevordert jaloezie en verdeeldheid, en uiteindelijk zal het ons van anderen scheiden. Als wij roddelen, kondigen wij aan de wereld aan dat wij kwaadspreken over anderen, dat wij onzeker zijn of ons bedreigd voelen, en dat wij niet te vertrouwen zijn. Roddelen verdeelt en vernietigt.

Roddelen richt een ravage aan in onze emoties. Het kweekt angst, woede, jaloezie, paranoia, onzekerheid, depressie en zelfs haat. Het leidt ook tot eenzaamheid, want als wij weten dat wij niet te vertrouwen zijn, denken wij dat anderen ook niet te vertrouwen zijn en dat wij helemaal alleen zijn in deze wereld. De giftigheid van roddelen maakt onze ziel verdrietig, en als er één ding is waar wij goed op moeten letten, is het alles wat de ziel verdrietig maakt.

Elke dag nemen wij deel aan gesprekken die gemakkelijk in roddel kunnen veranderen als wij niet opletten. Hoe weten wij wanneer een gesprek die grens overschrijdt? Wij zouden een lijst kunnen maken met daarop: negatief of kwaadwillend spreken over iemand, iemand incompetent of ontoereikend laten lijken, openbaar maken wat privé had moeten blijven, iemand bekritiseren of liegen over iemand, enzovoort. Maar roddelen is één van die dingen: je herkent het als je het ziet.

Het kan geen kwaad om een paar snelle tests paraat te hebben om helderheid te krijgen terwijl situaties zich voordoen. Zullen anderen minder denken van de persoon over wie je spreekt als je zegt wat je van plan bent te zeggen? Zou je willen dat iemand anders zulke dingen over jou zegt? Reden en motivatie zijn ook krachtige indicatoren. Waarom zeg je het? Heb je een geldige reden om te zeggen wat je zegt? Wat is je motivatie om het te zeggen?

Als je aan de ontvangende kant van kwaad staat, voel je je belachelijk machteloos – want dat ben je ook. Probeer één roddel, slechts één leugen die over jou is verteld, te verzamelen, en je ontdekt al snel hoe onmogelijk het is om roddel uit de harten en gedachten van mensen te wissen. Dat is het probleem met kwaad: het maakt je hulpeloos, machteloos, impotent.

Roddelen is een negatieve vorm van spreken die desinformatie verspreidt, reputaties beschadigt en vertrouwen ondermijnt. Het vervormt de waarheid. Kiezen voor eerlijkheid en discretie boven roddel is de vergeten weg.

Roddelen wordt vaak vermomd als onschuldige conversatie, maar niets is minder waar. Het is een directe aanval die de goddelijkheid van iedereen die erbij betrokken is, verwondt. Roddelen is kwaad. Roddelen verwondt de persoon die het doelwit is, de persoon die het verspreidt, en de gemeenschap waar het doorheen gaat. Onze hele cultuur zit gevangen in een cyclus van ontmenselijkende roddel en het is makkelijk om er zelf in mee te gaan. Die cyclus doorbreken vereist bewuste inspanning, empathie en de inzet dat spreken positief, doelgericht, hoopvol en optimistisch moet zijn, in plaats van destructief en giftig”.

Jezus onderging dit kwaad voor ons, daders en slachtoffers van roddel en kwaadsprekerij. Hij nam onze zonden op zich om ons van de dood te verlossen. Moge het kruis van Christus ons inspireren om te leven als mensen van het licht, mensen die anderen opbouwen en niet afbreken.

Categorieën:geloof en leven

Tags: Geen categorie, geluk., God, preken, recensie